Trong những năm gần đây, tình hình cháy, nổ trên phạm vi cả nước nói chung và trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh nói riêng diễn biến hết sức phức tạp, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và trật tự an toàn xã hội. Đặc biệt, vào mùa hanh khô, dịp Tết Nguyên đán và các lễ hội đầu năm, nhu cầu sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt tăng cao, mật độ người dân tập trung đông, nguy cơ cháy, nổ càng tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Thực tế đã cho thấy, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã xảy ra một số vụ cháy lớn trong thời gian qua, gây hậu quả nghiêm trọng cả về người và tài sản. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ công tác quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy ở một số nơi còn hạn chế; việc tổ chức thực hiện các quy định an toàn PCCC chưa nghiêm; ý thức chấp hành pháp luật về PCCC của một bộ phận tổ chức, cá nhân và người đứng đầu cơ sở chưa cao. Trước tình hình đó, việc tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là yêu cầu cấp bách, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và sự phát triển bền vững của địa phương.
Công tác PCCC và CNCH cần được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị, không phải là trách nhiệm riêng của lực lượng Công an. Các cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị, địa phương phải nâng cao vai trò, trách nhiệm, chủ động chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật về PCCC và CNCH. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra cháy, nổ nghiêm trọng do thiếu quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoặc buông lỏng quản lý.
Một trong những giải pháp quan trọng là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, kiến thức và kỹ năng về PCCC và CNCH đến mọi tầng lớp nhân dân. Việc tuyên truyền cần được thực hiện thường xuyên, đa dạng về hình thức, nội dung thiết thực, dễ hiểu, dễ thực hiện, hướng tới mục tiêu xây dựng “văn hóa phòng cháy” trong cộng đồng. Mỗi người dân cần nhận thức rõ rằng phòng cháy không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức đối với bản thân, gia đình và xã hội; chữa cháy, thoát nạn là kỹ năng sống cần thiết trong cuộc sống hiện đại.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, rà soát, khắc phục các tồn tại, vi phạm về PCCC cần được triển khai quyết liệt, đồng bộ. Việc tổng rà soát 100% cơ sở sản xuất, kinh doanh, hộ gia đình, cơ quan, tổ chức thuộc diện quản lý về PCCC theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” là giải pháp mang tính căn cơ nhằm không bỏ sót, bỏ lọt nguy cơ cháy, nổ. Trên cơ sở phân loại rõ các nhóm cơ sở đảm bảo và không đảm bảo điều kiện an toàn PCCC, các cơ quan chức năng cần hướng dẫn, yêu cầu khắc phục kịp thời, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm, kiên quyết đình chỉ hoạt động đối với những cơ sở không đủ điều kiện an toàn theo quy định của pháp luật.
Lực lượng Công an, đặc biệt là Cảnh sát PCCC và CNCH, giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, tổ chức thực hiện và trực tiếp triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó với cháy, nổ, tai nạn, sự cố. Việc xây dựng lực lượng PCCC chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đầu tư trang bị phương tiện, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong công tác PCCC và CNCH là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác trong tình hình mới.
Song song với đó, các sở, ngành như Xây dựng, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ cần phối hợp chặt chẽ trong công tác thẩm định, kiểm tra, nghiệm thu về PCCC; quản lý an toàn điện; phòng cháy chữa cháy rừng; phát triển hạ tầng giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH theo hướng minh bạch, thuận lợi nhưng vẫn đảm bảo an toàn là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.
Đối với chính quyền cơ sở, việc củng cố, duy trì và nhân rộng các mô hình hiệu quả như “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”, lực lượng dân phòng tại chỗ có ý nghĩa thiết thực trong việc phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân. Khi mỗi khu dân cư, mỗi gia đình đều chủ động phòng ngừa, sẵn sàng xử lý các tình huống cháy, nổ ngay từ ban đầu thì thiệt hại sẽ được giảm thiểu đáng kể.
Trong dịp Tết Nguyên đán và lễ hội đầu năm 2026, các hoạt động vui chơi, lễ hội, kinh doanh dịch vụ diễn ra sôi động, tập trung đông người. Vì vậy, việc xây dựng và triển khai các phương án đảm bảo an toàn PCCC tại các khu vui chơi, chợ, trung tâm thương mại, cơ sở kinh doanh dịch vụ giải trí, nhà ở nhiều tầng, nhà trọ, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Mỗi cơ sở, hộ gia đình cần chủ động kiểm tra hệ thống điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu, đảm bảo lối thoát nạn thông thoáng, sẵn sàng ứng phó khi có sự cố xảy ra.
Tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không chỉ nhằm ngăn chặn, kéo giảm các vụ cháy, nổ mà còn góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, tạo môi trường an toàn, lành mạnh để phát triển kinh tế – xã hội. Đây là trách nhiệm chung của toàn xã hội, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cấp, các ngành và sự hưởng ứng tích cực của mỗi người dân, vì sự bình yên của cộng đồng và tương lai phát triển bền vững./.
XK
