Trong không khí phấn khởi của những ngày cả nước chuẩn bị cho Ngày hội lớn - ngày bầu cử đại biểu Quốc hội kháo XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026- 2031, mỗi công dân chúng ta lại thấy lòng mình bồi hồi, tự hào. Bầu cử không chỉ là khoảnh khắc chúng ta thực hiện quyền làm chủ tối cao đối với vận mệnh đất nước.
Quyền bầu cử và quyền ứng cử là hai cột trụ vững chắc nhất của nền dân chủ pháp quyền xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng. Đó không chỉ là quyền lợi pháp lý, mà còn là trách nhiệm chính trị thiêng liêng, là tiếng nói của trái tim và khối óc mỗi người dân gửi gắm vào bộ máy lãnh đạo.
Quyền làm chủ của chúng ta được trang trọng ghi nhận tại Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 và được cụ thể hóa trong các đạo luật về bầu cử. Điều 27 Hiến pháp quy định rõ: “Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân”. Đây là một bước tiến dài trong lịch sử dân tộc, khẳng định rằng quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân.
Về quyền bầu cử: Đây là quyền chủ động lựa chọn người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình. Với bốn nguyên tắc cốt lõi: Phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín, Nhà nước bảo đảm rằng mỗi lá phiếu đều mang giá trị công bằng và bí mật tuyệt đối.
Về quyền ứng cử: Đây là cơ chế để công dân trực tiếp tham gia vào việc quản lý nhà nước và xã hội. Đặc biệt, quyền tự ứng cử là một minh chứng cho sự cởi mở, dân chủ của hệ thống chính trị ở nước ta, sẽ tạo điều kiện cho những người có tâm huyết, có tài năng và uy tín - dù ở trong hay ngoài cơ quan Đảng, Nhà nước - đều có cơ hội được cống hiến cho dân tộc.
Quyền lợi luôn đi đôi với trách nhiệm. Nếu cử tri không chủ động, cuộc bầu cử sẽ dễ rơi vào hình thức. Một nền dân chủ thực chất đòi hỏi mỗi cử tri phải là một người “cầm cân nảy mực” thông thái. Trách nhiệm lớn nhất của chúng ta là gì?
Một là, nghiên cứu thật kỹ: Đừng chỉ đi bầu vì nghĩa vụ. Trước ngày bầu cử, bà con hãy dành thời gian nghiên cứu tiểu sử, quá trình công tác và chương trình hành động của các ứng cử viên. Một lá phiếu có giá trị phải là lá phiếu được đúc kết từ sự hiểu biết sâu sắc, chứ không phải lựa chọn theo cảm tính hay sự nhờ vả.
Hai là, tích cực tương tác: Hãy tham gia đầy đủ các buổi tiếp xúc cử tri, thẳng thắn chất vấn và lắng nghe các ứng cử viên trình bày giải pháp cho những vấn đề nóng bỏng tại địa phương như: giao thông, giáo dục, y tế hay môi trường...
Ba là, bảo vệ sự trong sạch: Mỗi cử tri cần là một “giám sát viên” công tâm. Hãy tỉnh táo tố giác kịp thời các hành vi vận động không lành mạnh, việc sử dụng vật chất để mua chuộc phiếu bầu, hoặc các hành vi nói xấu, bôi nhọ danh dự giữa các ứng cử viên. Bảo vệ sự trong sạch của bầu cử chính là bảo vệ quyền lợi của chính chúng ta.
Đối với những người ứng cử, dù được giới thiệu hay tự ứng cử, trọng trách đặt trên vai quý vị là vô cùng lớn lao. Người đại biểu tương lai phải là tấm gương về đạo đức và trí tuệ. Chương trình hành động không được là những lời hứa suông, chung chung, mà phải sát thực tế, giải quyết được những nút thắt của địa phương và đất nước trong phạm vi thẩm quyền của mình. Việc vận động bầu cử phải diễn ra một cách văn minh, thượng tôn pháp luật. Tuyệt đối không được dùng tiền bạc để lôi kéo cử tri. Danh dự của một người đại biểu nhân dân bắt đầu từ chính sự trung thực và lòng tự trọng trong quá trình vận động tranh cử. Khi người ứng cử tôn trọng cử tri, nhân dân sẽ trao lại niềm tin và quyền lực để hành động.
Để quyền bầu cử và ứng cử thực sự đi vào đời sống, sự vào cuộc của các cơ quan chức năng là vô cùng quan trọng. Cần đưa các kiến thức về bầu cử vào sinh hoạt của Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh... Đặc biệt là đối với các cử tri trẻ lần đầu đi bỏ phiếu, để các em hiểu rằng mỗi lá phiếu là một viên gạch xây dựng tương lai. Các tổ bầu cử cần bố trí phòng bỏ phiếu khoa học, thuận tiện. Đặc biệt, cần có sự quan tâm sát sao, hỗ trợ cụ thể cho những cử tri là người cao tuổi, người khuyết tật, hoặc những công dân ở vùng xa, để không một ai bị bỏ lại phía sau trong ngày hội của toàn dân. Bên cạnh đó, cần đảm bảo an toàn tuyệt đối về thông tin và trật tự xã hội, để mỗi người dân đi bỏ phiếu trong tâm thế an tâm và phấn khởi nhất.
Quyền bầu cử và ứng cử chính là sức sống của chế độ ta. Khi mỗi công dân ý thức được rằng lá phiếu của mình có thể thay đổi tương lai của địa phương và đất nước, khi đó hệ thống chính trị sẽ được củng cố bằng năng lực và sự tín nhiệm thực chất. Ngày bầu cử đang đến gần, mỗi chúng ta hãy cùng nhau thực hiện quyền và nghĩa vụ thiêng liêng này với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Đi bầu cử là để chọn người đủ đức, đủ tài; đi bầu cử là để khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Hãy để mỗi lá phiếu là một lời cam kết cho một Bắc Ninh phát triển, một Việt Nam hùng cường, văn minh và hạnh phúc./.
