Trước diễn biến phức tạp của thời tiết và nguy cơ gia tăng sinh vật gây hại trên cây lúa, Trạm Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật số 1 (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh) đã ban hành thông báo về tình hình bệnh đạo ôn cổ bông và sâu đục thân lúa xuân năm 2026, đồng thời hướng dẫn các biện pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả.
Hiện nay, lúa xuân trên địa bàn đang bước vào giai đoạn cuối đẻ nhánh đến trỗ, thời gian trỗ sớm hơn so với cùng kỳ từ 5–7 ngày. Dự kiến, diện tích lúa trỗ trong tháng 4 đến ngày 5/5 khoảng 10.000 ha, phần còn lại sẽ trỗ tập trung từ ngày 5/5 đến 15/5. Điều kiện thời tiết trong thời gian tới được dự báo có mưa xen kẽ nắng, độ ẩm cao, tạo môi trường thuận lợi cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh, phát triển mạnh.
Đối với bệnh đạo ôn cổ bông, hiện bệnh đạo ôn lá đã xuất hiện trên một số giống lúa như Nếp, TBR225, Q5… với tỷ lệ nhiễm phổ biến từ 3–4%, có nơi trên 20% số lá. Dự báo bệnh đạo ôn cổ bông sẽ tiếp tục gây hại trên các diện tích lúa đã nhiễm bệnh đạo ôn lá, đặc biệt là các giống mẫn cảm trong điều kiện thời tiết ẩm, mưa nhiều, chênh lệch nhiệt độ ngày đêm cao. Nếu không phòng trừ kịp thời, bệnh có thể gây thiệt hại lớn đến năng suất lúa.
Bên cạnh đó, sâu đục thân lứa 2 cũng đang có xu hướng gia tăng mật độ. Hiện sâu non lứa 1 đã gây hại với tỷ lệ phổ biến 0,2–0,3%, có nơi lên tới trên 7% số dảnh. Trưởng thành lứa 2 đang bắt đầu phát sinh, đẻ trứng rải rác trên lúa giai đoạn ôm đòng. Dự báo từ nay đến giữa tháng 5, mật độ sâu và trứng sẽ tăng mạnh, gây hiện tượng bông bạc trên các diện tích lúa trỗ, với mức độ gây hại cao hơn so với cùng kỳ năm trước.
Trước tình hình trên, Trạm Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật số 1 đề nghị UBND các xã, phường chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, hợp tác xã nông nghiệp và người dân tăng cường kiểm tra đồng ruộng, theo dõi sát diễn biến sâu bệnh để có biện pháp xử lý kịp thời. Đối với bệnh đạo ôn cổ bông, cần tổ chức phun phòng cho những diện tích lúa đã nhiễm bệnh đạo ôn lá và các giống mẫn cảm khi lúa trỗ từ 3–5% số bông; đối với diện tích nhiễm nặng cần phun kép lần 2 khi lúa trỗ hoàn toàn.
Đối với sâu đục thân lứa 2, cần phun trừ khi mật độ ổ trứng đạt từ 0,15 ổ/m² trở lên, thời điểm phun thích hợp là khi lúa trỗ báo. Trường hợp mật độ cao, cần phun bổ sung lần 2 để đảm bảo hiệu quả phòng trừ. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phải tuân thủ nguyên tắc “4 đúng” và đảm bảo an toàn môi trường.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp phòng trừ sâu bệnh được kỳ vọng sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại, đảm bảo sản xuất lúa xuân thắng lợi, ổn định đời sống và thu nhập cho người nông dân trên địa bàn./.
XK